Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ve temiz başlar elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve not doğruluğu artar. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle kül çizgisinin eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin akar ama notalar daha geç açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha zengin açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa geçirir hızlı bir nefes ise ince tonları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin aromayı bile silik hissettirir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur ve tat hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise sedir tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro adı ve puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki puandan fazla fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici olur. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu net verebilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır üstelik dolgun bir duman aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir ısı de yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.